Baby Led Weaning, BLW, Türkçesiyle “Bebeği sütten kesmek”
demektir. Ama aslında bu kelimelerle anlatılmak istenen bebeğin kendi kendine
yemek yemeyi öğrenmesidir. Geleneksel yöntem, bebek 6 aylık olduktan sonra
sebze püreleri, yoğurt, çorba gibi gıdalarla bebeği katı gıda ile
tanıştırmaktır. BLW yönteminde, yemekler püre haline getirilmez, bebek sebze ve
meyveleri olduğu gibi veya haşlanarak yumuşatılmış şekilde yemeyi öğrenir.
BLW yapacaksanız bilmeniz gereken belli başlı şeyler
var. Bunları şu şekilde özetleyebilirim.
- 6. aydan sonra bebeğinizin
temel besini anne sütü/formül mama olmaya devam edecek.
- Katı gıdaya başladıktan
sonraki ilk 2 ay bebeğin yemek yemesini beklemeyin. Yemek saatlerinde temel
amaç, yemekle oynamak, ve oynarken öğrenmek. O yüzden bebeğinizi mama
sandalyesine ilk oturttuğunuzda kendi kendine yiyeceğini beklemeyin.
- Etraf batacak, hazır olun!
Bebeğiniz yemekleri yerlere atacak, çünkü atılmaması gerektiğini bilmiyor, ona
kızmayın. Yere bir örtü yayın, ve yere attıklarını tekrar ona sunun. Kolay
temizlenebilir bir mama sandalyesi tercih edin.
- BLW de patron bebek! Ne
hızda, hangi besinleri ne kadar yiyeceğine bebek karar veriyor. Aslında
şaşılacak bir durum değil. Emen bebekler de doyduklarında memeyi bırakırlar ve
onlara daha fazla emdirtemezsiniz. Nasıl emen bebek ne kadar emeceğine kendi
karar verebiliyorsa, aynı şekilde ne kadar yiyeceğine de karar verebilir.
-
Bebeğe her zaman çeşit
sunmalısınız. Bir yemeğin tadını sevmezse diğerini yiyebilir. Ama kafasının
karışmaması için 2-3 çeşitten fazla yemeği aynı anda önüne koymayın. Yemediği
bir yemeği 2-3 gün veya 1 hafta sonra bir daha sunun, bu sefer yiyebilir.
-
Yemek yerken bebeğinizin
tercihen bir mama sandalyesinde “dik” olarak oturması önemli. Kucağınızda
yiyecekse, yine “dik” durması önemli. Bu sayede eğer öğürmesi gerekirse,
boğazının daha derinine yemek kaçması zorlaşır.
-
Bebekler öğürür ve sizin
bebeğinizde ilk yemek yemeye başladığında öğürecek. Bu bir reflekstir. İyi
haber, yetişkinlerde öğürme yemek boğazlarının çok gerisine kaçtığında gerçekleşirken,
bebeklerde henüz lokma ağızlarının ön tarafındayken gerçekleşir. Ve çoğunlukla
bir müdahaleye gerek duymadan kendi yemeği ağzından çıkarır. Öğürmek bebeğin
nasıl yemek yeneceğini öğrenmesi açısından çok önemlidir, korkulacak bir şey
değildir.
- Kural şudur; eğer siz iki
parmağınız arasında ezebiliyorsanız, bebek de damağıyla ezebilir. O nedenle
havuç, patates gibi sert sebzeleri haşlayarak veya fırınlayarak bebeğinize
hazırlayabilirsiniz.
- Bebekler ilk başta
parmaklarını kullanmayı bilmezler. O nedenle önlerine konan yemeği avuçlar.
Yemekleri en az 5cm lik parmak şeritler halinde keserseniz, bir kısmı avucunun
dışında kalacak ve böylece ağzına götürmesi kolaylaşacaktır.
-
Bebekler taklit ederek de
öğrenir. Yemek saatlerinde masada sizi izleyecektir. Ona örnek olun, büyük
hareketlerle çiğneyin, kaşığı ona göstererek ağzınıza götürün. Bir süre sonra
kaşığı onun eline tutturduğunuzda, o da ağzına götürecektir.
İlk 6 ay, anne sütü/formül mama bebekler için en dengeli
besin kaynağıdır. Fakat 6.aydan sonra bebekler anne sütü/formül mama’da
bulunmayan başka besinlere de ihtiyaç duymaya başlarlar. Bu ihtiyaç 9. ay’da
artar. BLW yapacak bebeklerde katı gıdaya 6. ayda başlandığında, 9. aya
gelindiğinde artık yemek yemeye başlarlar ve besin ihtiyaçları da giderilmiş olur.
9. ay civarında bebekler sütü kendiliğinden azaltırlar.
BLW ile ilk yemeğine başlarken
- Tercihen öğle saatlerinde,
uykusunu almış ve emmiş, karnı tokken başlayın. Böylece karnı aç olduğu için
sinirlenmez, uykusu olduğu için huysuzlanmaz ve güzelce yemekle oynar
- Verdiğiniz sebze/meyveleri
5cm lik şeritler halinde hazırlayın. Ne çok yumuşak ne de çok sert olmalı.
Sıcak olmadığından emin olun.
- Sunacağınız yemekleri 2-3
çeşitle sınırlandırın, böylece bebeğiniz odağını kaybetmez. Ayrıca tepsisine
azar azar koyun, o yedikçe biraz daha koyun. Bir anda bütün porsiyonu tepsisine
yığmayın.
- Yemek bittikten sonra
ağzının içinde, yanaklarında yemek kalıp kalmadığını kontrol edin. Ona bir oyun
olarak ağzını açmayı öğretin, daha sonra biraz büyüdüğünde kendi ağzını kendi
de kontrol edebilir.
- İlk başlarda bebeğe hangi
renk yemek sunduysanız, sizin de tabağınızda aynı renk yemek olsun. Örneğin,
bebeğe havuç verdiyseniz, kendinize de bir havuç salatası yapın. Bebekler
taklit ederek öğrenir.
- İlk 3 gün yemeklerle
ilgilendikten sonra birden 4. Gün hiç yemek istemeyebilir. Endişelenmeyin, bu
bir ileri iki geri süreç normaldir. Bebek süt isterse süt verin, yemekle
ilgilenmezse zorlamayın.
Güvenlik Önlemleri
- Yemeğe başlamadan önce
bebeğinizin ellerinin temiz olduğundan emin olun
- Bebeği asla sofrada
yalnız bırakmayın
- Boğazına kaçma riski olan
kuruyemiş gibi yiyecekleri öğrenme aşamasında vermeyin.
- Çekirdekli yemekleri
(kiraz, zeytin gibi) önce çekirdeğini çıkararak verin
- Üzüm yada cherry domates
gibi yiyecekleri 2 veya 4 e bölerek verin
- Kılçıklı balık ve
kıkırdaklı et vermeyin
- Yiyecekleri bebeğinizin
yerine kendi elinizle onun ağzına koymayın. Bebeğin kontrolde kalması önemli
Yapılmaması Gerekenler
- Tuz, şeker, bal yasak.
Bebekler günde 1 gram (0,4 gr Sodyum)’dan fazla tuz almamalıdır.
- Hazır yiyecek, fast food,
cips, konserve, hazır sos, hazır et/tavuk suyu vermeyin. Bunlar aşırı miktarda
tuz içerir.
- Ham kepek ve kepekli
ürünler demir ve kalsiyum emilimini azalttığından bebeklere verilmemelidir.
- Çay, kola, kahve yasak. Çay
aynı zamanda demir emilimini azaltır.
- Yedi diye övgü, veya yemedi
diye ısrar etmek yok. Bebek yerken aşırı ilgi göstermek de yok.
Yemekleri nasıl sunacağız?
- Yemekler taze olmalı
- Günde en az 1 kere Temel
Besin Grubundan (meyve, sebze, tahıl ve nişasta, protein içeren, kalsiyum
içeren, sağlıklı yağlar içeren besinlerden) bir yiyecek
- Yumurtanın beyazını
verebiliriz ama iyice pişirmeliyiz
- Yağ oranı yüksek yiyecekler
sunabiliriz, çünkü bebeklerin enerjiye ihtiyacı vardır
- Lifli besinleri çok
vermemeliyiz, çünkü bunlar çok doyurucu olduğundan bebeğin yemesi gereken diğer
yiyecekleri yemesine engel olabilirler
- Günde 2 dilimden fazla
ekmek vermemeliyiz.
- Çeşitli kıvamlarda yemek
sunmamız bebeğin tat ve kıvam öğrenmesi açısından önemlidir
Bunlar dışında bebek için özel bir yemek pişirmenize gerek
yok, siz ve aileniz ne yiyorsa O da sizinle beraber yiyebilir.
Not: Detaylar için kitabı okumanızı tavsiye ederim. Ben
bu yazıda sadece başlangıç kısmına odaklandım, ama kitap 9 ay ve üzeri bebekler
için de bir çok bilgi sunmuş. Ayrıca kitabın 7. Kısmı dengeli beslenmeyle
ilgili ve bebeğe neler sunmak gerektiği ile ilgili faydalı bilgiler içeriyor.